“Mommy… ano’ng pinapanood mo diyan?” tanong ni Camille.
PART 2:
Tumingin ako sa screen ng laptop bago dahan-dahang ibinaba ang takip nito.
“Wala naman, Camille. Tinitingnan ko lang ang mga lumang file sa lumang kotse mo.”
Agad na lumapit si Camille at hinawakan ang braso ko.
“Mommy, bakit mo pinakikialaman ang gamit ko? Sinabi ko naman sa iyo na personal iyon!”
“Personal pa rin ba ang tawag kapag ang sarili mong ama at ang dating kaibigan ko ang laman ng mga video?”
Natahimik ang buong sala.
Nabitawan ni Renato ang hawak niyang ballpen.
“Corazon, ano ba ang pinagsasabi mo?” pasigaw na sabi ni Renato.
“Napanood ko ang lahat, Renato. Ang biyahe ninyo sa Antipolo 2 linggo na ang nakalipas.”
Namutla si Camille at umatras nang 2 hakbang.
“Mommy, makinig ka muna—”
“Makinig saan, Camille? Sa kung paano mo tinawag na Mommy Brenda ang babaeng sumira sa tiwala ko?”
Huminga nang malalim si Renato at pinatigas ang kanyang mukha.
“Huwag mong sigawan ang anak mo, Corazon! Walang kasalanan si Camille rito!”
“Walang kasalanan? 32 taon mo akong niloko, Renato!”
“Kung alam mo na, mas mabuti! Matagal na kaming nagmamahalan ni Brenda bago pa man tayo ikasal!”
Tumayo ako mula sa sofa.
“Kung ganoon, bakit mo ako pinakasalan?”
Ngumisi si Renato, isang ngiti na hindi ko kailanman nakita sa loob ng 32 taon.
“Dahil ikaw ang may pera, Corazon. Ikaw ang masipag. Ikaw ang kayang magbayad ng mga utang ko at magtaguyod ng bahay na ito!”
Napatitig ako sa lalaking inalagaan ko nang mahigit 3 dekada.
“At ikaw, Camille? Binigay ko ang lahat sa iyo. Bawat sentimo ng matrikula mo, damit mo, pati ang sasakyang gamit mo kanina, galing sa akin.”
Umirap si Camille at humalukipkip.
“Pera lang naman ang kaya mong ibigay, Mommy! Si Mommy Brenda, naiintindihan ako! Palagi siyang nakikinig sa akin!”
“Dahil pera ko rin ang ginagamit niya para ipang-shopping sa iyo, Camille.”
“Hindi totoo iyan!” sigaw ni Camille.
Kinuha ni Renato ang folder sa mesa at inilapit sa mukha ko.
“Wala akong pakialam sa mga drama mo, Corazon. Pirmahan mo na lang ang mga dokumentong ito para matapos na.”
Tiningnan ko ang unang pahina ng dokumento.
Hindi iyon para sa bagong negosyo.
Isa iyong Special Power of Attorney at Deed of Sale para sa 3 ektaryang lupang pag-aari ko sa Rizal, pati na ang warehouse ng aking garments business.
Nakasulat doon ang pangalan ng buyer: Brenda Dizon.
At ang presyo? 500000 pesos lamang para sa ari-ariang nagkakahalaga ng mahigit 25000000 pesos.
“Gusto ninyong nakawin ang pinaghirapan ko para ibigay sa kanya?” tanong ko nang may malamig na tinig.
“Karapatan ko iyan bilang asawa mo!” giit ni Renato. “Kalahati ng lahat ng kinita mo sa loob ng 32 taon ay para sa akin! Pipirmahan mo ito ngayon din!”
“Paano kung ayoko?”
Lumapit si Renato at idiniin ang kanyang daliri sa mesa.
“Kung hindi ka pipirma, idedemanda kita. Sisiguraduhin kong wala kang matitira kahit 1 sentimo kapag naghiwalay tayo!”
Napatingin ako sa orasan sa dingding.
Eksaktong 6:30 ng gabi.
Biglang tumunog ang doorbell ng aming bahay.
Nagkatinginan silang mag-ama.
“May bisita ka ba?” tanong ni Renato nang may inis sa boses.
“Puntahan mo ang pinto, Renato. Baka iyan na ang kailangan nating kausapin.”
Padabog na lumakad si Renato patungo sa pinto at binuksan ito.
Nakatayo sa labas ang 3 tao.
Si Attorney Fernando Aguilar, ang matagal ko nang legal counsel, kasama ang 2 opisyal mula sa barangay at 2 tauhan mula sa security agency ng aming subdivision.
Kasunod nila ang isang babaeng bihis na bihis at may bitbit na mamahaling bag.
Si Brenda Dizon.
“Ano’ng ibig sabihin nito?” tanong ni Renato, halatang naguguluhan.
Pumasok si Attorney Aguilar sa loob ng sala habang bitbit ang isang makapal na leather briefcase.
“Magandang gabi, Ginoong Ramos. Narito kami upang maghain ng pormal na abiso at mga legal na dokumento.”
Napatingin si Brenda kay Renato, pagkatapos ay kay Camille.
“Renato, ano’ng nangyayari rito? Sabi mo pirpirmahan na niya ang lupa ngayong gabi?” reklamo ni Brenda.
Ngumiti ako at dahan-dahang lumapit sa mesa.
“Maupo kayong lahat. Mukhang kumpleto na ang ‘tunay na pamilya’.”
“Mommy, ano ba itong ginagawa mo? Pinapahiya mo kami sa mga tao!” reklamo ni Camille.
Tiningnan ko ang anak ko nang walang bahid ng galit, kundi ng purong panlalamig.
“Camille, ikaw ang nagpahiya sa sarili mo noong sandaling talikuran mo ang taong nagpalaki sa iyo.”
Inilabas ni Attorney Aguilar ang ilang bundle ng mga dokumento mula sa kanyang bag at inilatag ang mga ito sa gitna ng mesa.
“Ginoong Ramos, bago pa man ninyo pilitin si Ginang Corazon na pumirma sa inyong Deed of Sale, nais naming ipaalam sa inyo ang mga sumusunod,” panimula ng abogado.
“Una, ang warehouse at ang lupa sa Rizal ay nabili bago pa man kayo ikasal, gamit ang sariling pondo ng pamilya ni Ginang Corazon. Mayroon kaming hawak na orihinal na titulo at exclusive ownership title na nakarehistro 35 taon na ang nakararaan.”
Namutla si Renato.
“Hindi totoo iyan! Conjugal property ang lahat ng iyan!”
“Pangalawa,” pagpapatuloy ni Attorney Aguilar nang hindi pinapansin si Renato. “Sa loob ng nakaraang 7 taon, nakapagtala ang aming audit team ng kabuuang 18500000 pesos na nawawala mula sa corporate account ng pagawaan.”
Tumingin ang abogado kay Brenda.

“Lahat ng perang iyon ay nailipat sa isang personal account sa ilalim ng pangalan ni Brenda Dizon sa pamamagitan ng mga palsipikadong tseke na pinirmahan ni Renato Ramos.”
Nalaglag ang panga ni Brenda.
“W-wala akong kinalaman diyan! Regalo sa akin ni Renato ang mga perang iyon!”
“Ang paggamit ng pondo ng kumpanya nang walang pahintulot ng may-ari ay qualified theft, Binibining Dizon. At hawak na namin ang 42 kopya ng mga tseke, pati na ang CCTV footage mula sa 3 sangay ng bangko kung saan mo personal na kinuha ang pera.”
Nanginginig ang mga kamay ni Brenda habang nakahawak sa kanyang bag.
“Renato, ayusin mo ito! Sabi mo legal ang lahat ng binibigay mo sa akin!”
Hindi makapagsalita si Renato.
Bumaling ako kay Camille na noon ay tulala na sa tabi ng kanyang ama.
“Camille, ang condominium na tinitirhan mo sa Pasig? Binayaran ko ang 30 porsyentong down payment noon. Ngunit ang buwanang amortization na 45000 pesos sa loob ng 3 taon ay kinuha ng tatay mo mula sa payroll ng mga mananahi ko.”
“Mommy…” pabulong na tawag ni Camille, nangingilid ang luha sa mga mata.
“Huwag mo na akong tawaging Mommy. Dahil ayon sa dashcam, may iba ka nang ina.”
Kinuha ko ang isa pang dokumento mula kay Attorney Aguilar.
“Ito naman ang pormal na petisyon para sa Legal Separation at Petition for Declaration of Absolute Nullity of Marriage batay sa psychological incapacity at panloloko.”
Inihagis ko ang mga papel sa harap ni Renato.
“Lahat ng ari-ariang nakapangalan sa akin ay mananatili sa akin. At para sa bahay na ito? Nakapangalan ito sa akin nang buo dahil ako ang nag-iisang nagbayad ng 240 buwanang hulog sa bangko.”
Tumingin si Renato sa akin, lumuhod siya sa sahig at sinubukang hawakan ang laylayan ng pantalon ko.
“Corazon… pakiusap. 32 taon tayong nagsama. Huwag mo namang gawin ito sa amin. Nagkamali ako, patawarin mo ako.”
Inilayo ko ang aking paa.
“32 taon kang nagpapasarap sa pawis ko habang binubuhay mo ang ibang babae. Hindi iyon pagkakamali, Renato. Plano iyon.”
Bumaling ako sa mga opisyal ng barangay at security guards.
“Maaari na po ninyong palabasin ang 3 taong ito mula sa aking pamamahay. May 30 minuto sila para kunin ang kanilang mga personal na damit lamang. Ang lahat ng sasakyan, kabilang ang bagong kotse at lumang kotse, ay maiiwan sa aking garahe dahil nakarehistro ang mga ito sa ilalim ng aking kumpanya.”
“Mommy! Saan ako pupunta? Wala akong sariling pera!” sigaw ni Camille habang umiiyak nang malakas.
“Malaki ka na, Camille. 28 taong gulang ka na. Mayroon kang trabaho. At kung kailangan mo ng tulong, nariyan ang ‘tunay mong pamilya’.”
Tiningnan ni Camille si Brenda, ngunit umiwas ng tingin si Brenda at umatras palabas ng pinto.
“Huwag kang tumingin sa akin, Camille! Wala akong pambuhay sa iyo ngayon lalo na’t may kaso akong haharapin!” sabi ni Brenda bago nagmamadaling lumabas sa gate.
Naiwang nakaluhod si Renato habang umiiyak si Camille sa may hagdan.
Sa loob ng 30 minuto, inilabas ng mga guard ang kanilang mga maleta.
Nang sumara ang malaking gate ng aming bakuran bandang 7:30 ng gabi, biglang naging napakatahimik ng buong paligid.
Bumalik ako sa sala.
Naupo ako sa sofa kung saan ako madalas magpahinga matapos ang 14 na oras na pagtatrabaho sa patahian.
Inilabas ko ang aking cellphone mula sa bulsa.
Binuksan ko ang aking banking app.
Doon nakatala ang 52000000 pesos na napanalunan ko sa sweepstakes.
Isang halagang magbibigay sa akin ng kalayaan, katahimikan, at bagong simula.
Hindi ko na kailangang maghabol ng pagmamahal sa mga taong turing sa akin ay bangko lamang.
Sa unang pagkakataon sa loob ng 32 taon, huminga ako nang maluwag.
Wala nang panloloko.
Wala nang pagpapanggap.
Bukas, sisikat ang araw para sa akin lamang.